ISSN: 2149-2417
Sayı : 23 / Ağustos - 2022
1.
FİRMA TEORİSİ
THEORY OF FIRM
Prof. Dr. Erkan REHBER
Sayı : 18 / Aralık 2020
ÖZ:
Firma denildiğinde ilk akla gelen, fiyat teorisi çerçevesinde incelenen piyasada da bir aktör ve bağlı olduğu üretim fonksiyonuna dayalı olarak karını en yükseğe çıkarmaya çalışan bir üretim birimi akla gelecektir. Bu anlamda firmaların farklı piyasa koşullarında nasıl davrandığı da firma teorisinin temel konusu şeklindedir. Söz konusu fiyat teorisi ve firma anlayışının dayandığı varsayımlar yanında, firmayı kara bir kutu gibi görme anlayışı 19.yüzyılın başlarından itibaren eleştiri konusu olmuştur. Firmaların geçmişe bağlı, kendi içlerinde ve dış dünyayla ilişkileri olan yaşayan organizasyonlar/kurumlar olduğu anlayışına dayanan önemli görüş ve teoriler ortaya çıkmıştır. Teoriler normatif olmaktan çok, çizilen anlayışa uygun olarak ekonomik yaşamın gerçeklerine dayanan çalışmalardır. Öne çıkanlar; işlem maliyetleri, işgören, kaynak temelli firma, firma davranış, yaşam döngüsü, sözleşmeler ağı olarak firmalar ve mülkiyet hakları teorileri şeklinde sıralanabilir. Bu makalede söz konusu teoriler özetlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca kısa bir değerlendirme yapılarak, teorilerin ışığında ortaya çıkan yeni ekonomik disiplinlere işaret edilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Firma Teorileri, Sözleşme, İşlem Maliyetleri, İşveren-İşgören, Firma Davranışı, Bilgi.
ABSTRACT:
When the firm is concerned, the first thing comes to mind, an actor and a production unit in the market that aims to maximize profit based on a production function within the neo-classic price theory. In this sense, how firms behave under different market conditions is the basic subject of firm theory. In addition to the assumptions on which the mentioned price theory and firm understanding are based, and to see the firm as a black box have been the subject of criticisms since the beginning of the 19th century. Significant views and theories have emerged based on the understanding that firms are living organizations/institutions that are connected to the past and have relationships with inside itself and the outside world. Based on these understandings, it can be argued that theories are originated on the realities of economic life rather than being normative. Transaction costs, resource based firm, firm behavior, life cycle, contracts network as firms and property rights can be listed as main theories. In this article, these theories are tried to be summarized. Finally after a short evaluation, new economic disciplines emerging in the light of these theories were briefed out.

Keywords : Theories of Firm, Contract, Transaction Cost, Principal-Agent, Firm Behavior, Knowledge.

Türk Metal Sendikası